poradnik survivalowy

IV. Metody chemiczne

Nie wymagają tarcia.

Energia pochodzi z reakcji chemicznych.

Nadmanganian potasu i gliceryna

Jedna z najbardziej znanych reakcji survivalowych.

Po kilkunastu sekundach dochodzi do samozapłonu.

Reakcja jest gwałtowna.

Wymaga zachowania ostrożności.

Nadmanganian potasu i cukier

Po intensywnym roztarciu może dojść do zapłonu.

To mniej przewidywalna metoda.

Chloran potasu z cukrem

Bardzo silna reakcja.

Obecnie praktycznie niewykorzystywana w survivalu ze względu na bezpieczeństwo.

Reakcje sodu lub potasu z wodą

To klasyczny przykład reakcji egzotermicznej.

Ze względu na ogromne ryzyko nie są stosowane w praktyce survivalowej i pozostają jedynie ciekawostką chemiczną.

V. Metody elektryczne

Wykorzystują energię elektryczną do rozgrzania przewodnika.

Bateria 9V i wełna stalowa

Najbardziej znana metoda.

Po zetknięciu cienkich włókien z biegunami baterii powstają rozżarzone punkty.

To bardzo skuteczny sposób.

Akumulator samochodowy

Można wykorzystać cienki przewód lub wełnę stalową.

Należy zachować wyjątkową ostrożność.

Bateria litowa

Uszkodzona bateria litowo-jonowa może ulec samozapłonowi.

Nie jest to metoda rozpalania ognia, lecz bardzo niebezpieczne zjawisko, którego należy unikać.

VI. Metody uderzeniowe

Niektóre materiały zapalają się wskutek silnego uderzenia.

Przykładem są spłonki wykorzystywane dawniej w broni palnej.

W survivalu praktycznie nie znajdują zastosowania.

VII. Metody wykorzystujące materiały łatwopalne

Jeżeli posiadasz odpowiednie substancje, rozpalenie ognia staje się znacznie prostsze.

Najczęściej stosuje się:

• watę nasączoną wazeliną,

• żywicę,

• korę brzozy,

• zwęgloną bawełnę,

• rozpałki woskowe,

• drewno bogate w żywicę (fatwood).

Nie są to jednak metody rozpalania same w sobie, lecz skuteczne materiały ułatwiające zapłon.

Jak rozpalali ogień ludzie pierwotni?

Najstarsze ślady kontrolowanego używania ognia przez przedstawicieli rodzaju Homo mają około miliona lat, choć dokładny moment jego opanowania jest nadal przedmiotem badań.

Najprawdopodobniej początkowo wykorzystywano ogień pochodzący z naturalnych źródeł, takich jak uderzenia piorunów czy pożary lasów.

Dopiero później ludzie nauczyli się samodzielnie go wzniecać.

Najczęściej wykorzystywano:

• wiertło ręczne,

• łuk ogniowy,

• pług ogniowy,

• piłę ogniową,

• krzemień i piryt lub stal (w późniejszych okresach).

Rozwój tych technik był jednym z najważniejszych osiągnięć w historii człowieka.

Najczęstsze błędy podczas rozpalania ognia

• Zbyt gruba rozpałka na początku.

• Wilgotne drewno.

• Brak przygotowanego zapasu opału.

• Gaszenie żaru przez zbyt silny podmuch.

• Nieodpowiedni dobór gatunku drewna.

• Zbyt mały dopływ powietrza.

• Próba rozpalania bez wcześniejszego przygotowania miejsca.

Która metoda jest najlepsza?

To zależy od sytuacji.

Czy warto ćwiczyć pierwotne techniki?

Zdecydowanie tak. Choć w praktyce terenowej najczęściej używa się krzesiwa, nauka metod ciernych rozwija cierpliwość, precyzję i zrozumienie procesu powstawania żaru. To również świetny sposób na poznanie historii człowieka i dawnych technik przetrwania.

Jednocześnie w sytuacji awaryjnej najrozsądniej jest korzystać z metod, które są najpewniejsze i najbezpieczniejsze. Dobry survival polega nie na utrudnianiu sobie życia, lecz na skutecznym rozwiązywaniu problemów.

Podsumowanie

Jeżeli zastanawiasz się, jak rozpalić ogień bez zapalniczki, masz do wyboru wiele metod – od prostych technik wykorzystujących krzesiwo, przez łuk ogniowy i wiertło ręczne, aż po wykorzystanie energii słonecznej czy reakcji chemicznych. Każda z nich ma swoje zalety i ograniczenia.

Najważniejsze jest jednak nie samo źródło iskry, ale odpowiednie przygotowanie rozpałki, znajomość materiałów oraz praktyka. Nawet najlepsza technika nie zastąpi doświadczenia zdobywanego podczas ćwiczeń w terenie.

Jak rozpalić ogień bez zapalniczki? To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby rozpoczynające przygodę z survivalem, bushcraftem czy turystyką. Umiejętność rozpalania ognia bez nowoczesnych narzędzi od tysięcy lat decydowała o przetrwaniu ludzi. Dziś nadal pozostaje jedną z najważniejszych kompetencji w sytuacjach awaryjnych.

W tym poradniku poznasz wszystkie najważniejsze techniki rozpalania ognia, od metod stosowanych przez ludzi pierwotnych, przez rozwiązania mechaniczne i chemiczne, aż po nowoczesne techniki survivalowe.

Dlaczego umiejętność rozpalania ognia jest tak ważna?

Ogień daje znacznie więcej niż ciepło,.

Pozwala:

• ogrzać organizm,

• ugotować wodę i żywność,

• wysuszyć odzież,

• odstraszyć część dzikich zwierząt,

• poprawić komfort psychiczny,

• wysyłać sygnały ratunkowe,

• sterylizować narzędzia,

• suszyć drewno do dalszego palenia.

W survivalu często mówi się, że ogień jest jednym z najważniejszych narzędzi człowieka.

Od czego zależy skuteczne rozpalenie ognia?

Bez względu na wybraną metodę obowiązują te same zasady.

Potrzebujesz trzech elementów:

• paliwa,

• tlenu,

• odpowiednio wysokiej temperatury.

To tzw. trójkąt spalania.

Najczęściej problemem nie jest sama metoda rozpalania, lecz źle przygotowana rozpałka.

Dlatego przed rozpoczęciem warto zgromadzić:

• suchą korę brzozy,

• wysuszone trawy,

• puch z pałki wodnej,

• drobne gałązki,

• pióra z drewna (feather sticks),

• żywicę sosnową,

• hubę.

Techniki rozpalania ognia można podzielić na kilka grup

I. Metody iskrowe (najpopularniejsze w survivalu)

To obecnie najczęściej wykorzystywane sposoby.

Krzesiwo ferrocerowe

Najbardziej uniwersalne rozwiązanie.

Przeciągnięcie stalowym skrobakiem powoduje powstawanie iskier o temperaturze przekraczającej 2500–3000°C.

Zalety

• działa po zamoczeniu,

• bardzo trwałe,

• tysiące użyć,

• lekkie.

To podstawowe wyposażenie większości instruktorów survivalu.

Krzemień i stal

Historyczna metoda wykorzystywana przez setki lat.

Wbrew powszechnej opinii iskry nie powstają z krzemienia.

Powstają z drobinek stali odrywanych przez ostre krawędzie krzemienia.

Iskry zapalają hubę lub zwęgloną tkaninę (char cloth).

Zapalarka piezoelektryczna

Można wykorzystać element z uszkodzonej kuchenki gazowej.

Powstająca iskra może zapalić odpowiednio przygotowaną rozpałkę.

II. Metody cierne (stosowane od tysięcy lat)

To najbardziej znane pierwotne techniki rozpalania ognia.

Ich skuteczność zależy od doświadczenia.

Wiertło ręczne (Hand Drill)

Jedna z najstarszych metod.

Polega na szybkim obracaniu cienkiego patyka pomiędzy dłońmi.

Tarcie powoduje powstanie żaru.

Najczęściej wykorzystywane drewno:

• dziewanna,

• lipa,

• topola,

• wierzba.

To technika znana wielu ludom Ameryki Północnej, Afryki i Australii.

Łuk ogniowy (Bow Drill)

Najbardziej znana metoda bushcraftowa.

Do wykonania potrzebujesz:

• łuku,

• cięciwy,

• wrzeciona,

• podstawki,

• łożyska dociskowego.

Dzięki łukowi uzyskuje się znacznie większą prędkość obrotową niż dłonią.

To jedna z najbardziej efektywnych metod ciernych.

Fire Plough (pług ogniowy)

Patyk przesuwa się energicznie w rowku wykonanym w desce.

Tarcie powoduje powstawanie gorącego pyłu.

Technikę tę stosowano m.in. na wyspach Pacyfiku.

Fire Saw (piła ogniowa)

Wąska listewka przesuwana jest po drugim kawałku drewna.

Metoda znana była m.in. w Azji Południowo-Wschodniej.

Fire Thong

Rzadsza technika.

Rzemień lub włókno roślinne przesuwa się bardzo szybko wokół kawałka drewna.

Spotykana była w niektórych kulturach Australii.

III. Metody wykorzystujące promienie słoneczne

Energia słoneczna może wytworzyć temperaturę wystarczającą do zapalenia rozpałki.

Soczewka

Może to być:

• lupa,

• obiektyw aparatu,

• szkło powiększające.

Promienie skupiają się w jednym punkcie.

Temperatura szybko wzrasta.

Lornetka

Po wyjęciu jednej soczewki może działać podobnie jak lupa.

Szkła okularowe

Niektóre okulary o dużej mocy umożliwiają skupienie promieni słonecznych.

Soczewka z lodu

Popularna w internecie.

W praktyce bardzo trudna.

Aby zadziałała, lód musi być niemal idealnie przejrzysty i odpowiednio wypolerowany.

To raczej ciekawostka niż realna technika survivalowa.

Butelka z wodą

Wypełniona przezroczysta butelka również może działać jak soczewka.

Skuteczność jest jednak ograniczona.

INNE ARTYKUŁY O TEMATYCE SURVIVAL - TURYSTYKA - BEZPIECZEŃSTWO

Sprawdź, gdzie aktualnie organizujemy szkolenia

©2013 by LifeTrip.pl - Szkoła Survivalu i Bushcraftu.