POWIĄZANE ARTYKUŁY:

Idziesz szlakiem. Przez kilka minut nie widzisz żadnego oznaczenia. Początkowo nic sobie z tego nie robisz, przecież ścieżka jest wyraźna. Po chwili zaczynasz się jednak zastanawiać, czy na pewno idziesz właściwą drogą.

Sprawdzasz telefon. Mapa pokazuje coś innego niż się spodziewałeś. Rozglądasz się, ale nie widzisz charakterystycznego oznaczenia szlaku.

Zgubiłeś szlak. Co teraz?

Przede wszystkim zatrzymaj się. W takiej sytuacji największym błędem jest próba „pójścia dalej i znalezienia drogi po drodze”. W górach niewłaściwa decyzja podjęta kilka minut po zgubieniu szlaku może sprawić, że znalezienie bezpiecznej drogi powrotnej będzie znacznie trudniejsze.

Poniżej znajdziesz 10 rzeczy, których nie należy robić po zgubieniu szlaku, oraz informacje, co zrobić zamiast nich.

1. Nie idź dalej na ślepo

To jeden z najczęstszych błędów.

Jeżeli przez dłuższy czas nie widzisz żadnego oznaczenia, nie zakładaj automatycznie, że szlak „za chwilę się pojawi”. Możesz znajdować się na nieoznakowanej drodze, ścieżce zwierzęcej albo po prostu iść w niewłaściwym kierunku.

Co zrobić?

Zatrzymaj się.

Spróbuj ustalić, gdzie po raz ostatni na pewno widziałeś oznaczenie szlaku. Jeżeli jesteś w grupie, zapytaj pozostałych uczestników, czy ktoś pamięta ostatni charakterystyczny punkt.

Jeżeli masz mapę, sprawdź swoją pozycję i kierunek marszu.

Im wcześniej zatrzymasz się po zauważeniu problemu, tym łatwiej będzie wrócić do miejsca, w którym miałeś pewność co do trasy.

2. Nie schodź w dół „na skróty”

To szczególnie niebezpieczny odruch.

Kiedy nie widzisz szlaku, teren poniżej może wyglądać na łatwiejszy. Na mapie również może wydawać się, że wystarczy zejść kilkaset metrów, żeby dotrzeć do drogi, schroniska albo doliny.

W rzeczywistości możesz trafić na:

• strome zbocze,

• urwisko,

• gęsty las,

• żleb,

• potok,

• mokradła,

• skały lub teren wymagający specjalistycznego sprzętu.

W górach najkrótsza droga na mapie bardzo często nie jest najbezpieczniejszą drogą w terenie.

Co zrobić?

Jeżeli nie masz pewności, gdzie jesteś i jak bezpiecznie dotrzeć do celu, nie wybieraj drogi „na skróty”.

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem może być powrót do ostatniego znanego punktu, o ile możesz zrobić to bezpiecznie.

3. Nie rozdzielaj grupy

Jeżeli zgubiłeś szlak razem z innymi osobami, nie wysyłaj jednej osoby na poszukiwanie drogi, podczas gdy reszta zostaje w miejscu.

Szczególnie niebezpieczne jest rozdzielanie grupy w nieznanym terenie, przy pogarszającej się pogodzie albo przed zmrokiem.

Jedna osoba może szybko stracić orientację, a grupa pozostająca w miejscu może nie wiedzieć, gdzie jej szukać.

Co zrobić?

Pozostańcie razem, jeśli sytuacja na to pozwala.

Jeżeli jesteście grupą z dziećmi, osobami starszymi lub osobami o słabszej kondycji, tym bardziej unikajcie samodzielnego rozpoznawania terenu.

4. Nie czekaj, aż zrobi się ciemno

„Jeszcze spróbujemy znaleźć szlak, a jak się nie uda, zadzwonimy po pomoc”.

To zły plan.

Zmrok znacząco zmienia warunki w terenie. To, co w dzień wygląda jak łatwa ścieżka, po ciemku może stać się trudne do pokonania.

Dodatkowo spada temperatura, rośnie ryzyko wychłodzenia, a poruszanie się po nieznanym terenie staje się bardziej niebezpieczne.

Co zrobić?

Jeżeli sytuacja zaczyna wymykać się spod kontroli, nie zwlekaj z wezwaniem pomocy tylko dlatego, że „może jeszcze się uda”.

Wczesne zgłoszenie problemu daje ratownikom znacznie więcej możliwości działania.

5. Nie próbuj pokonać niebezpiecznego terenu za wszelką cenę

Czasami po zgubieniu szlaku pojawia się pokusa:

„Skoro już tutaj jestem, to przejdę przez ten fragment i za nim na pewno będzie szlak”.

To może być bardzo niebezpieczne.

Jeżeli przed Tobą znajduje się strome zbocze, skały, urwisko, rwący potok albo inna przeszkoda, nie zakładaj, że musisz ją pokonać, żeby wydostać się z problemu.

Właśnie w takich sytuacjach dochodzi do wielu wypadków wtórnych.

Co zrobić?

Jeżeli teren zaczyna przekraczać Twoje umiejętności lub wyposażenie, zatrzymaj się.

Nie ryzykuj kontuzji tylko po to, żeby skrócić drogę.

6. Nie polegaj wyłącznie na telefonie

Telefon jest niezwykle przydatny podczas górskiej wyprawy, ale nie powinien być jedynym sposobem orientacji.

Bateria może się rozładować. Telefon może zostać uszkodzony. W terenie może występować słaby zasięg lub nie być go wcale.

Co zrobić?

Przed wyjściem:

• pobierz mapy offline,

• naładuj telefon,

• zabierz powerbank,

• zapoznaj się z trasą,

• miej przy sobie mapę papierową, szczególnie podczas dłuższych lub trudniejszych wypraw.

Jeżeli korzystasz z nawigacji GPS, pamiętaj, że posiadanie pozycji GPS nie oznacza automatycznie, że każda droga prowadząca do celu jest bezpieczna.

Mapa pokazuje teren. Nie zawsze pokazuje jego rzeczywistą trudność.

7. Nie zmieniaj bez potrzeby swojej lokalizacji po wezwaniu pomocy

Jeżeli sytuacja jest na tyle poważna, że potrzebujesz pomocy ratowników, po przekazaniu lokalizacji nie ruszaj się bez wyraźnej potrzeby.

Przemieszczanie się może utrudnić ratownikom odnalezienie grupy, szczególnie jeżeli znajdujecie się w trudnym terenie.

Co zrobić?

Po zgłoszeniu sytuacji:

• przekaż dokładnie, gdzie jesteś,

• opisz, co widzisz wokół siebie,

• powiedz, ile osób jest w grupie,

• poinformuj o urazach lub innych problemach,

• stosuj się do instrukcji ratowników.

Jeżeli ratownicy polecą Ci pozostać w miejscu, pozostań tam.

8. Nie ukrywaj problemu przed pozostałymi uczestnikami

Czasami ktoś zauważa, że grupa prawdopodobnie zeszła ze szlaku, ale nie mówi o tym pozostałym.

To błąd.

Jeżeli wszyscy są przekonani, że idą prawidłową trasą, grupa może przejść kolejne kilometry w złym kierunku.

Co zrobić?

Jeżeli masz wątpliwości, powiedz o nich głośno.

Zatrzymajcie się i wspólnie sprawdźcie:

• ostatnie oznaczenie szlaku,

• mapę,

• kierunek marszu,

• czas przejścia,

• charakterystyczne punkty w terenie.

Lepiej zatrzymać grupę pięć minut za wcześnie niż godzinę za późno.

9. Nie ignoruj pogarszającej się pogody

Mgła, intensywny deszcz, burza, silny wiatr czy opady śniegu mogą bardzo szybko pogorszyć sytuację.

Szczególnie niebezpieczne jest zgubienie szlaku podczas ograniczonej widoczności.

Co zrobić?

Jeżeli pogoda się pogarsza, priorytetem jest bezpieczeństwo, a nie realizacja planu wycieczki.

Nie musisz za wszelką cenę dotrzeć do zaplanowanego celu.

Jeżeli warunki uniemożliwiają bezpieczne kontynuowanie marszu, podejmij decyzję o odwrocie lub wezwaniu pomocy odpowiednio wcześnie.

10. Nie panikuj i nie podejmuj przypadkowych decyzji

To może być najważniejsza zasada ze wszystkich.

Strach powoduje, że człowiek zaczyna działać szybciej, ale niekoniecznie rozsądniej.

Po zgubieniu szlaku łatwo wejść w schemat:

„Muszę iść. Muszę coś zrobić. Nie mogę stać w miejscu”.

Tymczasem zatrzymanie się może być właśnie najlepszą decyzją.

Zastosuj prosty schemat

STOP → SPRAWDŹ → ZDECYDUJ → DZIAŁAJ

STOP – zatrzymaj się i uspokój sytuację.

SPRAWDŹ – ustal, gdzie jesteś, gdzie ostatnio widziałeś szlak i jakie masz możliwości.

ZDECYDUJ – wybierz najbezpieczniejsze rozwiązanie.

DZIAŁAJ – wykonaj je bez niepotrzebnego ryzyka.

Kiedy wezwać pomoc?

Nie trzeba czekać na poważny wypadek, żeby poprosić o pomoc.

Jeżeli nie jesteś w stanie bezpiecznie odnaleźć szlaku, sytuacja się pogarsza, zapada zmrok, pogoda gwałtownie się zmienia, ktoś doznał urazu albo istnieje ryzyko wychłodzenia czy innego zagrożenia zdrowia, nie zwlekaj z kontaktem ze służbami ratunkowymi.

W Polsce w górach działają m.in. GOPR i TOPR.

W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia możesz również zadzwonić pod 112.

Podczas rozmowy przekaż możliwie dokładnie:

• gdzie rozpoczęliście wyprawę,

• jaki był planowany przebieg trasy,

• gdzie ostatni raz mieliście pewność co do swojej pozycji,

• ile osób jest w grupie,

• czy ktoś jest ranny,

• jakie są warunki pogodowe,

• co widzicie wokół siebie,

• jakie macie wyposażenie.

Nie rozłączaj się, dopóki operator lub ratownik nie zakończy rozmowy.

Jak zmniejszyć ryzyko zgubienia szlaku?

Najlepsza akcja ratunkowa to taka, która nie musi się wydarzyć.

Przed wyjściem sprawdź:

Trasę

Nie wystarczy wiedzieć, dokąd chcesz dojść. Sprawdź długość trasy, przewyższenia, przewidywany czas przejścia i trudniejsze fragmenty.

Pogodę

Prognoza powinna być jednym z podstawowych elementów przygotowania do wyjścia.

Czas

Uwzględnij zapas. Nie planuj trasy „na styk”, szczególnie jeśli nie znasz terenu.

Wyposażenie

Podstawą powinny być odpowiednie buty, odzież dostosowana do warunków, woda, jedzenie, naładowany telefon, źródło dodatkowego zasilania i mapa.

Na trudniejszych trasach wyposażenie powinno być dostosowane do charakteru terenu i pory roku.

Informację dla kogoś bliskiego

Warto, aby ktoś wiedział:

• dokąd idziesz,

• jaką trasą,

• z kim,

• kiedy planujesz wrócić.

W przypadku problemów taka informacja może znacząco ułatwić działania poszukiwawcze.

Najważniejsze: nie walcz z górami

Zgubienie szlaku samo w sobie nie musi oznaczać tragedii.

Problem zaczyna się wtedy, gdy człowiek próbuje za wszelką cenę naprawić sytuację kolejnymi ryzykownymi decyzjami.

Jeżeli nie wiesz, gdzie jesteś, zatrzymaj się.

Jeżeli nie wiesz, którędy bezpiecznie iść, nie schodź na skróty.

Jeżeli sytuacja zaczyna być niebezpieczna, poproś o pomoc.

I przede wszystkim: nie czekaj, aż mały problem stanie się dużym problemem.

W górach rozsądny odwrót nie jest porażką. Jest elementem dobrego przygotowania i odpowiedzialnego podejmowania decyzji.

Eksperckie artykuły i praktyczne wskazówki survivalowe

Zapraszamy do naszego Bloga o tematyce survivalu i bushcraftu

©2013 by LifeTrip.pl - Szkoła Survivalu i Bushcraftu.