Większość osób wychodzących w góry zakłada, że w razie problemów wystarczy zadzwonić po pomoc. Niestety nie zawsze jest to możliwe. W wielu pasmach górskich, rozległych lasach czy odludnych dolinach zasięg sieci komórkowej może być bardzo ograniczony lub nie występować wcale.

Czy oznacza to, że w takiej sytuacji jesteśmy całkowicie odcięci od świata?

Na szczęście nie. Współczesna technologia oferuje kilka sposobów wezwania pomocy nawet poza zasięgiem sieci GSM. W tym artykule pokazujemy najważniejsze z nich.

Czy brak zasięgu oznacza brak możliwości wezwania pomocy?

Nie.

Brak sygnału sieci komórkowej nie zawsze oznacza brak możliwości kontaktu z ratownikami.

Obecnie można wykorzystać między innymi:

komunikatory satelitarne,
telefony satelitarne,
wybrane smartfony z funkcją awaryjnej komunikacji satelitarnej,
radiotelefony (w określonych zastosowaniach).

Największe możliwości podczas turystyki i trekkingu oferują komunikatory satelitarne.

Jak działa wezwanie pomocy przez komunikator satelitarny?

Urządzenia takie jak Garmin inReach pozwalają wysłać sygnał alarmowy nawet wtedy, gdy telefon nie ma zasięgu.

Po aktywowaniu funkcji SOS urządzenie:

określa pozycję GPS,
łączy się z siecią satelitarną,
przesyła zgłoszenie do centrum koordynacji ratunkowej,
umożliwia dalszą komunikację tekstową (w zależności od modelu).

Ratownicy otrzymują informacje o lokalizacji oraz rodzaju zgłoszenia, co pozwala szybciej rozpocząć akcję.

Czy w górach zawsze warto użyć funkcji SOS?

Nie.

Przycisk SOS powinien być wykorzystywany wyłącznie w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia.

Przykłady:

poważny uraz,
nagłe zachorowanie,
zagubienie połączone z realnym zagrożeniem,
brak możliwości samodzielnego zejścia,
sytuacja zagrażająca życiu.

Nie należy używać tej funkcji do zgłaszania drobnych problemów czy opóźnień.

Co zrobić przed wysłaniem zgłoszenia?

Jeżeli sytuacja na to pozwala, warto:

zachować spokój,
ocenić stan poszkodowanych,
sprawdzić dokładną lokalizację,
znaleźć możliwie otwarte miejsce z widokiem na niebo,
przygotować informacje, które mogą być potrzebne ratownikom.

Każda dodatkowa informacja może ułatwić zaplanowanie akcji ratunkowej.

Czy komunikator pokaże ratownikom moją lokalizację?

Tak.

Jedną z największych zalet komunikatorów satelitarnych jest automatyczne przesyłanie współrzędnych GPS.

Dzięki temu ratownicy nie muszą zgadywać, gdzie znajduje się osoba potrzebująca pomocy.

To znacznie skraca czas rozpoczęcia działań.

A jeśli mam tylko telefon?

W pierwszej kolejności warto sprawdzić, czy urządzenie ma możliwość połączenia z dowolną dostępną siecią.

W sytuacji alarmowej telefon może połączyć się z numerem ratunkowym również przez sieć innego operatora, jeśli znajduje się ona w zasięgu.

Jeżeli jednak w okolicy nie ma żadnego sygnału GSM, konieczne będzie wykorzystanie komunikacji satelitarnej lub dotarcie do miejsca z zasięgiem.

Czy warto wcześniej poinformować bliskich o planowanej trasie?

Zdecydowanie tak.

To jedna z najprostszych metod zwiększających bezpieczeństwo.

Przed wyjazdem warto przekazać:

planowaną trasę,
miejsce rozpoczęcia wyprawy,
przewidywany czas powrotu,
liczbę uczestników.

W razie problemów ułatwia to rozpoczęcie poszukiwań.

Jak przygotować się do wyprawy?

Przed wyjściem w teren warto:

naładować wszystkie urządzenia,
sprawdzić działanie komunikatora,
zabrać powerbank,
mieć zapasowe akumulatory do latarki,
pobrać mapy offline,
sprawdzić prognozę pogody.

Dobre przygotowanie często pozwala uniknąć sytuacji awaryjnych.

Jak zwiększyć swoje bezpieczeństwo?

Łączność satelitarna jest tylko jednym z elementów.

Równie ważne są:

odpowiednie planowanie trasy,
znajomość własnych możliwości,
właściwy sprzęt,
regularne informowanie bliskich o postępach wyprawy,
umiejętność podejmowania rozsądnych decyzji.

Technologia może pomóc, ale nie zastąpi doświadczenia i zdrowego rozsądku.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można wezwać pomoc bez zasięgu GSM?

Tak.

Jeżeli korzystasz z komunikatora satelitarnego lub innego urządzenia obsługującego komunikację satelitarną.

Czy funkcja SOS działa w polskich górach?

Tak.

Może być wykorzystywana również podczas wypraw na terenie Polski.

Czy komunikator działa tylko w górach?

Nie.

Można korzystać z niego również podczas:

trekkingów,
spływów kajakowych,
rejsów,
wypraw rowerowych,
podróży po odludnych terenach.

Czy telefon satelitarny będzie lepszy?

To zależy od potrzeb.

Dla większości turystów bardziej praktycznym rozwiązaniem będzie komunikator satelitarny.

Czy warto kupić Garmin inReach tylko na jedną wyprawę?

Jeżeli planujesz jednorazową ekspedycję, warto rozważyć również możliwość wypożyczenia urządzenia. Przy regularnych wyjazdach zakup często okazuje się bardziej opłacalny.

Podsumowanie

Brak zasięgu sieci komórkowej nie musi oznaczać braku możliwości wezwania pomocy. Dzięki komunikacji satelitarnej można skontaktować się z ratownikami nawet z miejsc oddalonych od cywilizacji.

Najważniejsze jest jednak odpowiednie przygotowanie do wyprawy. Sprawny sprzęt, naładowane urządzenia, znajomość podstawowych zasad bezpieczeństwa oraz rozsądne planowanie trasy są równie istotne jak sam komunikator satelitarny.

Technologia może znacząco zwiększyć bezpieczeństwo, ale najlepszym sposobem na uniknięcie problemów pozostaje odpowiedzialne zachowanie w terenie.

Awaryjne sposoby sygnalizacji i wzywania pomocy

Łączność satelitarna znacząco zwiększa bezpieczeństwo podczas wypraw, jednak elektronika może ulec uszkodzeniu lub rozładowaniu. Dlatego każdy turysta i survivalowiec powinien znać podstawowe metody sygnalizacji stosowane od wielu lat w ratownictwie.

Gwizdek ratunkowy

Gwizdek to jeden z najprostszych i najskuteczniejszych sposobów zwrócenia na siebie uwagi.

Międzynarodowym sygnałem alarmowym są:

6 krótkich sygnałów w ciągu minuty (około jeden sygnał co 10 sekund),
następnie 1 minuta przerwy,
całość należy powtarzać do momentu uzyskania odpowiedzi.

Odpowiedź ratowników lub innych osób to:

3 krótkie sygnały w ciągu minuty.

Gwizdek jest znacznie skuteczniejszy niż krzyk – wymaga mniej wysiłku, jest lepiej słyszalny i pozwala oszczędzać energię.

Lusterko sygnalizacyjne

Niewielkie lusterko sygnalizacyjne może być widoczne z odległości wielu kilometrów przy dobrej pogodzie.

Promień światła należy kierować w stronę:

śmigłowca,
samolotu,
łodzi,
osób prowadzących poszukiwania.

Krótkie, powtarzane błyski są znacznie łatwiejsze do zauważenia niż ciągłe odbijanie światła.

Znaki ratownicze Y i N

Jeżeli nad miejscem zdarzenia pojawi się śmigłowiec lub samolot ratowniczy, można wykorzystać proste znaki ułożone z gałęzi, kamieni, plecaków lub innych dobrze widocznych przedmiotów.

Litera Y (YES) oznacza:

„Tak, potrzebuję pomocy.”

Litera N (NO) oznacza:

„Nie potrzebuję pomocy.”

Znaki powinny być: